20 września w Warszawie Instytut Studiów nad Polityką Historyczną im. Mariana Rejewskiego (ISPH), działający w ramach Fundacji Historycznej im. Mariana Rejewskiego, zorganizował konferencję poświęconą kluczowym sporom i wyzwaniom polskiej polityki pamięci. Wydarzenie miało charakter naukowy i ekspercki, a jego celem była nie tylko wymiana argumentów, lecz także uporządkowanie stanu badań oraz wskazanie tematów, które wymagają dalszej, źródłowej pracy.
Misją ISPH jest analiza polskiej polityki historycznej oraz budowanie środowiska osób (naukowców, historyków, publicystów, polityków a także osób zainteresowanych tematyką), które będą tworzyć lepsze wzorce opowiadania o przeszłości. W tym sensie konferencja dotykała zagadnień, które od lat wywołują napięcia: jak odpowiadać na spory międzynarodowe, jak unikać propagandowych uproszczeń i jak równoważyć narracje o ofiarach, sprawcach, świadkach i kontekstach.
Organizatorzy wskazali trzy główne osie dyskusji:
„rzekomy polski antysemityzm” w perspektywie badań historycznych i źródłowych,
tradycja tolerancji religijnej w dziejach Rzeczypospolitej,
współczesne zagrożenia dla polskiej polityki historycznej w kontekście międzynarodowym.
Wśród panelistów znaleźli się m.in. dr hab. Adam Ostanek (prof. WAT), prof. dr hab. Maciej Franz (UAM), Krzysztof Drozdowski oraz dr. Bartosz Zakrzewski – a także inni specjaliści zajmujący się polityką pamięci, historią wojskowości i narracjami historycznymi.
Spotkanie było podsumowaniem dwóch książek wydanych w 2025 r.: „Polska polityka historyczna wobec tolerancji religijnej” oraz „Polska polityka historyczna wobec antysemityzmu”. Publikacje są już przekazywane prelegentom, dziennikarzom i politykom, a wkrótce ma pojawić się informacja o możliwości bezpłatnego otrzymania egzemplarzy. W konferencji głos zabrało dziesięciu naukowców i dziennikarzy.
Jak podkreślono w podsumowaniu, konferencja była okazją do zebrania „stanu wiedzy” i sformułowania nowych postulatów badawczych, a ISPH zapowiedział dalsze informacje o dystrybucji publikacji